Tiểu đêm là triệu chứng thường gặp của các bệnh đường tiết niệu. Bệnh không phải là vấn đề khẩn cấp hay cấp tính nguy hiểm . Nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Vậy tiểu đêm có nguyên nhân gì và cách phòng tránh như nào. Hãy cùng NLK88 tìm hiểu ở bài viết sau !

Tổng quan về bệnh tiểu đêm

Tiểu đêm là gì ?

Tiểu đêm là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ tình trạng một người phải thức giấc từ hai lần trở lên trong đêm để đi tiểu. Tình trạng này có thể xuất hiện đơn thuần hoặc kèm theo các triệu chứng khác của đường tiểu dưới như: tiểu nhiều lần ban ngày, tiểu gấp, tiểu khó, tiểu ngắt quãng, tiểu rỉ cuối dòng…

Tiểu đêm làm gián đoạn giấc ngủ, gây mất ngủ kéo dài, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến tâm trạng cũng như chất lượng cuộc sống. Ở người cao tuổi, mất ngủ do tiểu đêm còn làm tăng nguy cơ té ngã và khiến các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường khó kiểm soát hơn.

Các loại tiểu đêm thường gặp

1. Đa niệu toàn thể

Được xác định khi lượng nước tiểu trong 24 giờ > 2,8 lít (hoặc > 40 ml/kg/ngày), dựa trên nhật ký đi tiểu trong ít nhất 3 ngày. Nguyên nhân thường do uống quá nhiều nước hoặc rối loạn cơ chế điều hòa nước của cơ thể.

2. Lợi niệu do thải nước hoặc thải muối

Có thể phân biệt hai tình trạng này bằng cách đo độ thẩm thấu nước tiểu. Lợi niệu do thải nước thường gặp trong các rối loạn nội tiết hoặc thói quen uống nước quá mức.

3. Lợi niệu thẩm thấu

Ở người bình thường, hormone ADH tăng cao vào ban đêm giúp giảm lượng nước tiểu. Khi cơ chế này bị rối loạn, cơ thể sẽ sản xuất nhiều nước tiểu hơn vào ban đêm.

4. Uống nhiều nước do nguyên nhân tâm lý

Tình trạng này cần được tư vấn tâm lý và đánh giá nội tiết để điều chỉnh phù hợp.

5. Đa niệu về đêm

Thường gặp ở người cao tuổi. Người bệnh tạo ra nhiều nước tiểu vào ban đêm nhưng mỗi lần đi tiểu lại có thể tích thấp.

6. Dung tích bàng quang giảm

Nguyên nhân có thể do:

• Cơ detrusor tăng hoạt
• Viêm hoặc xơ hóa bàng quang
• Các bệnh lý vùng chậu

Triệu chứng của tiểu đêm

Nếu bạn phải thức dậy từ hai lần trở lên mỗi đêm để đi tiểu, đây là dấu hiệu điển hình của bệnh. Khi tình trạng này kéo dài hoặc kèm theo đau, tiểu buốt, tiểu gấp, bạn nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân xảy ra tình trạng bệnh tiểu đêm

Bệnh có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau, bao gồm:

1. Bệnh lý toàn thân

• Suy tim, phù ngoại biên
• Suy thận, bệnh thận mạn, hội chứng thận hư
• Đái tháo đường

2. Rối loạn giấc ngủ

• Ngưng thở khi ngủ
• Lo âu, trầm cảm
• Tuổi cao
• Sử dụng rượu bia, thuốc ngủ

3. Bệnh lý vùng chậu

• Viêm bàng quang
• Nhiễm trùng tiểu tái phát
• Khối u vùng chậu hoặc cơ quan lân cận

4. Thuốc

Một số thuốc có thể gây tiểu đêm như: thuốc lợi tiểu, glycoside tim, lithium, phenytoin, vitamin D liều cao…

Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa bệnh tiểu đêm

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh

Chế độ sinh hoạt:

• Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị. 
• Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
• Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
• Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.
• Hỗ trợ giấc ngủ: Dùng thuốc giảm lo âu; Điều trị ngưng thở lúc ngủ.

Chế độ dinh dưỡng: Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ ăn uống lành mạnh, hỗ trợ tốt cho quá trình điều trị và phục hồi khi bị tiểu đêm. Tránh dùng chất kích thích trà, rượu, cà phê

Chế độ sinh hoạt và phòng ngừa bệnh tiểu đêm

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

• Không uống nhiều nước trước khi ngủ 2 giờ
• Tránh trà, cà phê, rượu bia vào buổi tối
• Đi tiểu trước khi ngủ
• Kê cao chân khi ngủ để giảm ứ dịch

Chế độ dinh dưỡng

• Giảm ăn mặn
• Hạn chế thực phẩm cay nóng và đồ ngọt vào buổi tối
• Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu cần

Hỗ trợ giấc ngủ

• Giữ tinh thần thoải mái
• Điều trị các rối loạn giấc ngủ nếu có
• Chuẩn bị lối đi an toàn đến nhà vệ sinh, nhất là với người cao tuổi

Luyện tập

• Phụ nữ sau sinh có thể tập các bài tập Kegel để cải thiện chức năng sàn chậu

Lưu ý : Nếu đã áp dụng các biện pháp không dùng thuốc đã nhanh chóng đến ngay nhưng tình trạng không giảm, nên đi khám sớm. Tùy từng trường hợp cụ thể, các bác sĩ sẽ đưa ra hướng dẫn chi tiết. Một số trường hợp có thể được kê đơn thuốc, nhưng cũng có những trường hợp hợp cần được khoa học.